ده‌سپێک l مقالات l هه‌واڵ l به‌یاننامه‌ و ڕاگه‌یاندن l سکرتێری گشتی l چاوپێکه‌وتن و وتووێژ l چاند و هونه‌ر l به‌رنامه‌ و په‌یڕه‌و l برنامه‌ و اساسنامه
مقالات فارسی
چرا زبان فارسی لهجه دار در ایران مورد تمسخر قرار میگیرد؟
پیمان کمانگر
9 / 5 / 2020

آسمیلاسیون یا همگون سازی فرهنگی در ایران ریشه ای به درازای تاریخ دارد. دراین میان ابزارهای بسیاری برای اضمحلال فرهنگهای مورد سلطه به کار گرفته شده است. با وجود ساختار موزائیکی و تنوع فرهنگها در ایران ملتی نبوده است که از این فرایند همگون سازی جان سالم به در ببرد. این بدین سبب است که فرهنگ حاکم و مسلط توسط قدرت در راس مسند بر بقیه فرهنگها تحمیل شده است. امروزه در جامعه ایران هر جایی که قدم می گذاریم اعم از نهادهای دولتی، دانشگاهها، رستورانها و... اگر زبان مادریمان فارسی نباشد، نه فقط باید فارسی صحبت کنیم بلکه باید سعی و تلاشمان را بکنیم که بدون لهجه صحبت کنیم یا حتی از شدت ترس از تمسخر به خاطر لهجه دار بودن زبانمان در هاله ای از استرس و اضطراب قرار بگیریم که مبادا کلمه ای را همانگونه که یک فارس زبان تلفظ می کند، ادا نکرده باشیم. اما آیا به راستی لهجه ها خنده دارند؟

همگی می دانیم آن کسی که لهجه دارد بر یک زبان بیشتر از ما تسلط دارد. فردی که لهجه دارد، در تلاش است تا بین خود و فردی که زبان او را نمی فهمد، ارتباط برقرار کند. شرایطی که هر کس در آن قرار بگیرد همین اتفاق برای او خواهد افتاد. چنین می نماید که لهجه دار صحبت کردن امری طبیعی بوده، بر خلاف امور خنده دار و مضحک. اما به راستی اگر لهجه خنده دار نیست، چه علتی برای تمسخر وجود دارد؟

در صد سال گذشته برای تشکیل یک دولت مرکزی الزام آور بود که جهت تحکیم سلطه ی سیاسی، سلطه فرهنگی اجرایی شود. تشکیل دولت- ملت در دوران رضا خان و ادامه تکمیل این پروسه توسط محمد رضا شاه این قضیه را اثبات می کند. تلاشهای رضا خان و محمد رضا شاه برای تبدیل زبان فارسی به زبان ملی و زبان رسمی ادارات و ممنوع کردن خواندن و نوشتن به زبانهای دیگر ازجمله کارهایی بود که برای تبدیل فرهنگهای متنوع داخل ایران به فرهنگ واحد فارسی صورت گرفت. همانگونه که در مقدمه نیز اشاره شد ابزارهای زیادی برای نابودی اقلیت های فرهنگی داخل ایران به کار برده شد. چسباندن القاب به ترکها، کورد ها، لر ها و... ساختن جک و لطیفه برای اقلیت های فرهنگی در سراسر ایران و همچنین مورد تمسخر قرار دادن لهجه ی زبان های دیگر از جمله کار هایی بود که توسط قدرتهای حاکم در جامعه به ارزش تبدیل شد. این سیاستها بدین سبب اعمال شد که اقلیتهای فرهنگی از هویت خود شرمنده، و آنرا انکار کنند. ساختن ایرانی پهناور و یکپارچه همانگونه که پیشتر در تاریخ امپراطوری ایران بوده آرمان این دولتمردان بوده و هنوز هم هست زیرا این سیاستها همچنان توسط دولت جمهوری اسلامی ایران در حال عملی شدن هستند. هرچند امروزه می دانیم یک پارچه سازی فرهنگی ایران توسط سیاست مرتجعانه ١٠٠ سال پیش تا امروز که جمهوری اسلامی ایران پیرو آن است، با آباد کردن ایران متضاد است اما همچنان دولت کنونی و همچنین بسیاری از اپوزیسیون آن کماکان از این اندیشه های آرکائیستی پر هستند و کمتر سازمان و افرادی دراین میان حقوق اقلیت های فرهنگی را مد نظر دارند.

با وجود اینکه تمسخر به لهجه ها از سیاست های ثابت دولتهای حاکم در ایران از صد سال گذشته تا کنون است اما بازهم این ارزش در میان جامعه رواج داشته و بی تدبیرانه و کورکورانه توسط بسیاری از افراد از هر قشر(چه تحصیل کرده و چه غیر تحصیل کرده) تقلید می شود. در حالی که چنین رفتاری بیشتر ناراحت کننده است تا خنده دار زیرا با وجود اکثریت بودن اقلیت ها در ایران توسعه حاصل نخواهد شد مگر این که امنیت فرهنگی حاصل گردد.





بۆچوونه‌کان
بۆچوون بنووسه‌

ناو:  

ئیمه‌یل:  

تێکستی کۆمێنته‌که‌ت  
ژماره 62
بڵاوکراوه‌یه‌کی سیاسی گشتییه، ئۆرگانی ڕاگه‌یاندنی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان ده‌ریده‌کات‌
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12
مقالات فارسی
نگاهی به آینده حکومت جمهوری اسلامی ایران بر اساس تجربه کودتای 28 مرداد 1332
لزوم تحزب سیاسی در جوامع ناهمگن
مافی کۆپی کردن پارێزراوه‌ بۆ سایتی یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان 2009 ده‌سپێک l هه‌واڵ l بۆنه‌ و ڕێوڕه‌سم l کۆمیته‌کان l خه‌باتی ئاشتیخوازانه‌ l ئه‌رشیف l ڤیدیۆ l په‌یوه‌ندی